Những điểm quan trọng về luyện thở giúp bạn khỏe mạnh hơn

Cái gì làm đúng cách cũng đem lại hiệu quả hơn. Hít thở cũng vậy. Chúng ta luôn hít thở mỗi ngày nhưng có thực sự đang thở đúng cách? Dành chút thời gian để tìm hiểu thêm một chút thông tin thú vị về việc luyện thở nhé.

Hãy bắt đầu bằng việc thở ra

Thở ra là chính và là động tác chủ động, còn thở vào là động tác thụ động. Nếu trong luyện thở, bao giờ ta cũng bắt đầu bằng thở ra, đó là vì trước khi thở ra phổi chứa đầy khí không trong sạch cũng ví như chiếc bọt biển tẩm đầy nước bẩn. Trước khi cho nó hút vào đầy nước trong sạch, lẽ tất nhiên phải bóp nó để vắt kiệt nước bẩn ra. Đối với bộ phổi cũng vậy, càng thở ra được nhiều khí bã, càng hít vào được nhiều khí trong sạch. Như vậy, thở ra quyết định cho thở vào. Do tính chất đàn hồi của phế nang, thở ra được bao nhiêu có thể hít vào được bấy nhiêu. Sau một hơi thở ra, nếu không đầy đủ, khí bã còn lại trong phổi (quá nhiều) sẽ hòa cùng không khí trong lành vừa hít vào và như vậy hơi thở thường xuyên bị “đục bẩn”.

 

Hơi thở phải sâu và thong thả

 

Để bảo đảm cho không khí ra vào được triệt để, tức là khi thở ra, khí bã từ trong những phế nang sâu nhất được thải ra tối đa, khí dư còn lại trong phổi phải ở mức bình thường tối thiểu. Khi thở vào, không khí trong lành phải lọt ngang qua mũi từ từ để mũi đủ thời gian điều hòa nhiệt độ và ẩm độ của nó và bảo đảm lọt vào tận những phế nang sâu nhất. Như vậy, chỉ có thở sâu và thong thả mới đảm bảo sự trao đổi khí bên trong được triệt để.

những điểm quan trọng về luyện thở 1
Những công trình nghiên cứu về mối liên quan giữa lưu thông khí và huyết đã cho biết: Muốn có được sự trao đổi khí tối ưu, cần phải để cho áp suất máu tĩnh mạch thích ứng từ từ với áp suất của không khí trong phế nang. Những áp suất này xích lại gần nhau khi không khí trong phế nang tiếp xúc lâu với máu. Sự tiếp xúc này tới mức tối đa khi không khí lưu lại trong phế nang từ 10 đến 20 giây. Tốc độ tuần hoàn máu và thời gian không khí lưu lại trong phế nang, hay nói một cách khác, dung tích – phút (Vm) và cách thở quyết định tầm quan trọng của sự trao đổi khí ở phổi. Người ta tăng diện tích khuếch tán trong phế nang bằng cách thở vào thật sâu và giữ hơi thở. Như thế, người ta đã tăng diện tích hữu dụng vì tất cả những phế nang thường không hoạt động trong khi thở bình thường thì nay được huy động hết.


Thở sâu và thong thả thường đi đôi với nhau, vì muốn thở được sâu phải thở thong thả để có đủ thời gian không khí lọt sâu vào phế nang và muốn thở thong thả, phải đảm bảo luồng hơi đi vào hoặc đi ra qua đường hô hấp thật sâu, thật dài.


Hơi thở phải êm nhẹ


Tức hơi thở ra hoặc thở ra không có tiếng động, người đứng cạnh không nghe thấy hơi thở của ta. Chính có thể êm nhẹ thì hơi thở mới có thể sâu, dài, thoải mái. Để kiểm tra hơi thở êm nhẹ, người xưa đặt một chiếc lông tơ trước lỗ mũi của người đang luyện thở: nếu thấy chiếc lông còn động đậy, hơi thở chưa thật là nhỏ nhẹ và nếu còn nghe tiếng gió phát ra là chưa thật thong thả và sâu.


Hơi thở còn phải đều nhịp


Đây là một yếu tố rất quan trọng trong luyện tập Yoga. Sinh lý học đã cho biết: hoạt động của hầu hết các cơ quan trong con người đều tuân theo một nhịp điệu nhất định để giữ thế cân bằng ổn định sinh lý và phụ thuộc vào nhịp thở và nhịp tim. Hai loại này vốn lại liên quan rất chặt chẽ với nhau. Do đó, thay đổi nhịp thở theo ý muốn có thể ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý (tốt hay xấu tùy theo nhịp thở có phù hợp hay không với cơ thể). Trong lúc tập, thở đều nhịp, cụ thể là sau khi chọn cho mình một nhịp thở thích hợp – thí dụ 8 lần/ phút – để tập trong năm phút, thở đều nhịp là luôn luôn giữ vững nhịp thở 8 lần trong một phút, từ phút đầu cho đến phút chót.


Thở ra, thở vào đều bằng mũi

những điểm quan trọng về luyện thở 2
Theo thể dục phương Tây, người ta thường thở vào bằng mũi và thở ra bằng mồm. Điều này có thể giải thích được khi luyện tập mạnh, cần tăng cường hô hấp phải thở bằng mồm mới kịp. Trong những buổi đầu mới tập, tập thở ra là chính đối với nhiều người là điều chưa quen, nên cũng có thể thở ra bằng mồm (nhưng phải chúm môi lại để cho hơi thở ra được từ từ, liên tục…). Sau này, khi đã tập quen, nhất thiết thở ra phải qua mũi. Tại sao phải luyện thở như vậy?

1. Mũi là bộ máy điều hòa không khí của cơ thể. Trong những nếp gấp ở hốc mũi, không khí thở vào được tẩy bụi, hâm nóng, có khi lại được tiếp hơi ấm để có đủ điều kiện cần thiết trước khi vào phổi. Nếu thở vào bằng mũi và thở ra bằng mồm, mũi do hấp nóng không khí khi thở vào mất dần nhiệt đi và sẽ bị lạnh. Điều này có thể gây sổ mũi hoặc sưng cuống phổi. Nếu thở ra bằng mũi, hơi thở sẽ hoàn lại nhiệt cho mũi và như thế, lại giúp nó làm tròn vai trò điều hòa không khí thở vào.


2. Hai lỗ mũi điều tiết lượng không khí thở vào, thở ra và giảm tốc quá trình hô hấp. Thở vào bằng mồm lẽ tất nhiên là ta đưa vào phổi nhanh chóng một lượng lớn không khí. Làm như thế thô bạo, dễ làm tổn thương nhiều phế nang tế nhị. Vả lại, nên hiểu rằng khi thở vào, phổi hít vào vừa không khí vừa máu trong một tỉ lệ nhất định để giữ thế cân bằng của môi trường bên trong. Thở bằng mồm thường làm thay đổi tỉ lệ đó và làm mất thăng bằng cơ chế hô hấp vốn dĩ rất tinh tế. Thở bằng mồm chỉ nên áp dụng trong trường hợp khẩn cấp do cơ thể đòi hỏi, khi thở bằng mũi không đủ khả năng cung cấp oxy hay thải khí các- bô- ních (trong trường hợp gắng sức quá) thí dụ như chạy, bơi lội, sự tiêu thụ oxy thường tăng gấp tám đến mười lần so với khi nghỉ ngơi.


3. Những nếp gấp trong hốc mũi được phủ đầy đầu dây thần kinh có mắc nối với nhiều cơ quan và các trung tâm thần kinh thông qua con đường phản xạ. Phản xạ liệu pháp qua đường mũi được áp dụng trên cơ sở của đặc điểm này. Gặp một người bị ngất, ta thường cho họ ngửi a-mo-ni-ắc hoặc dấm chua, họ có thể tỉnh ngay. Dùng hương thơm để chữa bệnh hoặc để tạo ra những trạng thái tâm thần đặc biệt trong tôn giáo chứng tỏ ở hốc mũi có những đầu dây thần kinh, khi bị kích thích, ảnh hưởng rất xa tới nhiều bộ phận trong cơ thể. Trong bộ máy điều hòa hô hấp mũi cũng đóng một vai trò quan trọng với những bộ phận tiếp nhận thần kinh cực nhạy có thể khám phá tất cả các thay đổi chất của không khí và gây ra những phản ứng tự vận tức thời (như ngửi thấy một uế khí tức thời hắt hơi ra).

Hy vọng những thông tin về cách luyện thở trên sẽ hữu ích với bạn. Chúc bạn luôn yêu bản thân và nhiều sức khỏe.

Đọc thêm: Các cách thở trong Yoga 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *